Sukces XXII Międzynarodowego Sympozjum Krajowej Unii Producentów Soków w Karpaczu

W dniach 22-24 maja 2019 roku w Karpaczu w hotelu Gołębiewski po raz dwudziesty drugi odbyło się Międzynarodowe Sympozjum Krajowej Unii Producentów Soków (KUPS). Tematem Sympozjum była „Branża sokownicza dziś i jutro”. Poniżej szczegółowa relacja.

Organizowane cyklicznie Sympozjum KUPS jest jednym z najważniejszych wydarzeń w branży sokowniczej. W tym roku w wydarzeniu uczestniczyło około 220 osób, będących przedstawicielami przemysłu, nauki i mediów. Pojawili się również liczni goście z zagranicy z krajów takich jak Austria, Niemcy, Turcja, Ukraina, Szwajcaria, Holandia, Francja, Rosja, Włochy, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone Ameryki oraz Republika Południowej Afryki. Zapewniono tłumaczenie symultaniczne dla chętnych uczestników.

Jako prelegenci zaproszeni zostali wybitni eksperci z branży oraz przedstawiciele licznych instytucji naukowych i uczelni wyższych: Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Instytutu Ogrodnictwa, Europejskiego Stowarzyszenia Soków Owocowych (AIJN), Instytutu Żywności i Żywienia, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego w Warszawie, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytutu Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu czy Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

Głównym sponsorem tegorocznego sympozjum KUPS była firma PALL Food and Beverage.  Natomiast partnerami branżowymi wydarzenia byli: Alfa Laval Polska Sp. z o. o., B&P Engineering, GEA Westfalia Separator Polska Sp. z o.o., Informia Polska Sp. z o.o., Ruland Engineering & Consulting Sp. z o. o., Spomasz Zamość S.A., Wytwórnia Opakowań Blaszanych "Beczkopol" Sp. z o.o. oraz Zamet Budowa Maszyn S.A.

Patronatem medialnym wydarzenie objęły redakcje: Agro Industry, Bezpieczeństwo i Higiena Żywności, Hasło Ogrodnicze, Jagodnik, Kierunek Spożywczy, kierunekspozywczy.pl, Miesięcznik Praktycznego Sadownictwa SAD, ogrodinfo.pl, Polandfruits, portalspożywczy.pl, Przemysł Fermentacyjny i Owocowo-Warzywny, Sad Nowoczesny, sadyogrody.pl, Wiadomości Handlowe, Warzywa i Owoce Miękkie.

Produkty sokownicze, które nadały branżowy charakter wydarzeniu, dostarczyły firmy: Gomar Pińczów Sp. z o.o. S.K.A., Hortex Sp. z o.o., KGH Polska Sp. z o.o., Marwit Sp. z o.o., Tymbark-MWS Sp. z o.o. Sp.k. oraz Viands Sp. z o.o.

Podczas tegorocznego Sympozjum odbyło się 19 prelekcji, w dwóch blokach tematycznych

·         Rynek soków i baza surowcowa do ich produkcji;

·         Nowe wyzwania i perspektywy rozwoju branży;

oraz jednym bloku warsztatowym.

Julian Pawlak

Prezes Zarządu KUPS Julian Pawlak oficjalnie zainaugurował XXII Międzynarodowe Sympozjum KUPS, przywitał zgromadzonych uczestników oraz przedstawił gości zaproszonych z instytucji państwowych, organizacji producenckich oraz instytucji naukowych. Zaprezentował również krótką prezentację podsumowującą miniony sezon, możliwości i problemy, które pojawiły się przed branżą sokowniczą oraz wyzwania, które może postawić sezon nadchodzący. Przybliżył również krótko aktywności Stowarzyszenia KUPS.

Po wstępie rozpoczął się pierwszy blok tematyczny „Rynek soków i baza surowcowa do ich produkcji”.

Bożena Nosecka

Swoją prezentację na temat rynku soków zagęszczonych w Polsce wygłosiła dr hab. Bożena Nosecka, prof. IERiGŻ (współautorstwo Anna Bugała) z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB. Przybliżona została krótko wartość i struktura produkcji na przestrzeni ostatnich lat. Obserwuje się systematyczną tendencję wzrostową, jeśli chodzi o tempo zmian wielkości produkcji, które wynikają bezpośrednio z intensyfikacji upraw. Jednocześnie wskazano na problem nadprodukcji w przypadku lat wysokich zbiorów jakie mamy obecnie, ze względu na obniżające się spożycie jabłek oraz zmniejszenie eksportu. Nowym odbiorcą polskich jabłek został Egipt, natomiast głównymi dostawcami zagęszcznego soku jabłkowego do Polski są Ukraina i Mołdawia. Położono również nacisk na szacowaną rekordową wielkość produkcji zagęszczonego soku jabłkowego w bieżącym  sezonie (2018/2019) z surowca krajowego.

Karolina Załuska

Karolina Załuska (Bank BNP Paribas S.A.) przedstawiła aktualną sytuację na rynkach zagęszczonych soków cytrusowych. Głównymi producentami pomarańczy są Brazylia oraz Stany Zjednoczone Ameryki, natomiast w ostatnim roku zaobserwowano spadek produkcji w USA, a wzrost znaczenia Brazylii i Meksyku. Obserwuje się znaczący wzrost produkcji pomarańczy zarówno do przetwórstwa, jak i do konsumpcji bezpośredniej, a także zwiększenie produkcji grejpfrutów i cytryn. Produkcja zagęszczonego soku pomarańczowego od kilku lat wykazywała tendencję spadkową. W tym sezonie jednak trend ten został odwrócony, głównie dzięki dobrym warunkom pogodowym i spodziewany jest znaczny wzrost produkcji koncentratu soku pomarańczowego. Obserwuje się natomiast spadek konsumpcji soków cytrusowych, który jest większy niż spadek spożycia soków ogółem, natomiast tegoroczne wysokie zbiory wraz z obniżeniem cen mogą pobudzić spożycie soku pomarańczowego.


Grzegorz Rykaczewski

Grzegorz Rykaczewski (Santander Bank Polska) opowiedział o sytuacji finansowej branży przetwórstwa owocowo-warzywnego. Rozpoczął swoje wystąpienie od podkreślenia znaczącej roli sektora przetwórstwa owocowo-warzywnego w całym przemyśle spożywczym zaznaczając, że często jest ona pomijana. Następnie omówiony został obecny stan branży oraz obserwowane zmiany i zachodzące procesy. W grupie podmiotów zatrudniających powyżej 9 osób w okresie 2013-2017 liczba przedsiębiorstw zmniejszyła się jedynie nieznacznie – o 3%. W tym samych latach przychody branży wzrosły o 17%, a udział eksportu w przychodach sektora waha się, pozostając jednak na poziomie wyższym niż przeciętnie w przemyśle spożywczym. Branża charakteryzuje się wysokim udziałem firm rentownych. Na przestrzeni ostatnich lat ich udział rósł, kształtując się w przedziale 80-90%. Wyjątkiem był rok 2017, kiedy istotny wzrost cen surowca wpłynął na obniżenie rentowności, a udział firm rentownych spadł do 79%. Wskaźnik płynności bieżącej mocno zmieniał się na przestrzeni ostatnich lat, a ważnym czynnikiem, który oddziaływał na poziom wskaźnika były uwarunkowania rynkowe. W ciągu ostatnich sześciu lat średnia wartość dla branży produkcji soków kształtowała się nieco poniżej średniej dla przemysłu spożywczego. Średnie zadłużenie przedsiębiorstwa w branży owocowo-warzywnej należy natomiast do wysokich, biorąc pod uwagę typowy obraz w sektorze spożywczym. Wynika to głównie z wysokiego zapotrzebowania na kapitał obrotowy. Co ważne natomiast, sytuację branży można ocenić jako stabilną.

Daniel Gerhards

Daniel Gerhards z firmy PALL Food and Beverage omówił problemy jakie powodują w łańcuchu produkcyjnym bakterie przetrwalnikujące oraz zaprezentował metodę ilościowej oceny obecności bakterii TAB z zastosowaniem systemu GeneDisc® w składnikach napojów bezalkoholowych i pokrewnych aplikacjach, która miałaby temu zaradzić i to kontrolować. Swoje wystąpienie rozpoczął od omówienia popularnej metody IFU12, której istotną wadą jest długi czas oczekiwania na pewne wyniki (od 5 do 14 dni). Następnie przeszedł do omówienia proponowanego przez firmę PALL rozwiązania umożliwiającego wykrycie mikroorganizmów przetrwalnikujących wraz z różnicowaniem i identyfikacją. Przy użyciu technologii GeneDisc® PCR firmy Pall Corporation opracowano nową metodę opartą na qPCR, dzięki której, możliwe jest osiągnięcie skrócenia czasu otrzymania wyniku ilościowego zanieczyszczenia TAB w filtrowalnych próbkach, do trzech godzin. Dzięki zastosowaniu metody GeneDisc®, producenci soków owocowych i dodatków, mogą zwiększyć swoją rentowność, wdrażając wczesną i szybką kontrolę TAB podczas procesu produkcyjnego oraz podczas sprawdzania skuteczności wprowadzonych działań, które prowadzą do redukcji zanieczyszczenia TAB, obok innych zastosowań systemu GeneDisc®, takich jak m.in. badania przesiewowe lub identyfikacja drożdży.

Artur Miszczak

Następnie, po przerwie sokowej wystąpił dr Artur Miszczak z Instytutu Ogrodnictwa przedstawiając temat pozostałości pestycydów w owocach świeżych i przetworzonych. Rozpoczął on swoje wystąpienie od ogólnych informacji o środkach ochrony roślin, liczbie zarejestrowanych substancji aktywnych oraz dopuszczonych do stosowania w Polsce środków ochrony roślin z podziałem na poszczególne grupy. Następnie opowiedział o metodach analitycznych stosowanych do badania pozostałości pestycydów i przeszedł do omawiania wyników badań monitoringowych owoców z 2018 roku. W sezonie 2018 przebadano w ramach urzędowego monitoringu jabłka pochodzące z 282 sadów z terenu całej Polski. W owocach wykryto pozostałości blisko 40 różnych substancji aktywnych. Najczęściej, bo w ponad połowie dostarczonych prób, stwierdzano obecność kaptanu i acetamipridu, w blisko 40% – pozostałości po zastosowaniu fungicydów ditiokarbaminianowych, a w ponad 10% owoców – pozostałości boskalidu, piraklostrobiny i metoksyfenozydu. Ogólnie stwierdzono jednak większy procent jabłek bez wykrytych pozostałości i zawierających ich znacząco mniej niż w ubiegłych latach. Brak przekroczeń i niewielką ilość nieprawidłowości (niedozwolone zastosowania) stwierdzono w uprawach wiśni i truskawki. Pozostałości obecne w owocach przedostają się niestety do produktów z nich wytwarzanych, takich jak susze, soki czy przeciery. Ich ilość w produkcie końcowym zależy oczywiście od jakości użytych owoców i do pewnego stopnia od samego procesu produkcyjnego.

Piotr Podoba

Piotr Podoba (Döhler Sp. z o.o.) przedstawił temat „Rynek owoców do przetwórstwa”. Na wstępie podkreślił, że mówienie o owocach typowo przemysłowych w Polsce jest bardzo trudne ze względu na specyfikę produkcji surowców - czasem są to tylko odsort z produkcji deserowej, a czasem, jednak bardzo rzadko, owoce produkowane z przeznaczeniem dla przetwórstwa przemysłowego. Natomiast, w Polsce jedynymi owocami produkowanymi typowo dla przemysłu są czarna porzeczka i aronia. Następnie omówiona została wielkość produkcji jabłek w Chinach i poszczególnych krajach Europy. Podkreślony został bardzo dobry urodzaj w 2018 roku w Europie, w tym w Polsce, natomiast niskie zbiory jabłek w Chinach ze względu na przymrozki, czyli nastąpiła odwrotna sytuacja niż miała miejsce rok wcześniej w roku 2017. Perspektywy na zbliżający sezon to dobra produkcja wiosenna, ale zniszczenie około 20 – 30% przez wczesne przymrozki w kwietniu i kolejne na początku maja oraz spadek spożycia jabłek i wzrost ich cen. trendów wpływających na rynek zagęszczonego soku jabłkowego podkreślone zostały: zmniejszenie popytu na soki, przesuwanie konsumpcji w kierunku soków NFC, zmniejszenie obszarów uprawnych, duże zapasy koncentratu, zmiany klimatyczne, wprowadzone cła i wojny handlowe, zmienność kursów walut i zrównoważony rozwój.

I panel

Po zakończeniu pierwszego bloku tematycznego odbyła się dyskusja panelowa na temat „Strategia branży sokowniczej na najbliższe lata” moderowana przez Piotra Trojanowicza (ZPOW Polkon Sp. z o.o.). W dyskusji wzięli udział Piotr Adamczewski (UOKiK), dr Witold Boguta (Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw), Michał Dudkowiak (Kancelaria Dudkowiak Kopeć Putyra) i Piotr Podoba (Döhler Sp. z o.o.). Podczas panelu poruszone zostały najbardziej aktualne tematy dotyczyczące obecnej sytuacji na rynku oraz planowanych zmian legislacyjnych i wpływu jaki będą one miały na branżę sokowniczą.

Wieczorem odbył się koktajl oraz uroczysta kolacja, podczas której w dowód uznania za długoletnią aktywność i wspieranie działalności KUPS wręczono statuetkę Janowi Hermansowi, Sekretarzowi Generalnemu Europejskiego Stowarzyszenia Soków Owocowych (AIJN) w latach 1984-2018.

Po kolacji odbył się koncert Sylwii Grzeszczak z zespołem.


Rasa Vaiciuniene

Drugiego dnia Sympozjum kolejny blok tematyczny „Nowe wyzwania i perspektywy rozwoju branży” swoją prezentacją zainaugurowała Rasa Vaiciuniene (Euromonitor International) na temat „Rozwój nowych tendencji w sektorze napojów bezalkoholowych i soków w Europie Wschodniej”. Podczas wystąpienia przedstawione zostały obecne trendy konsumenckie dotyczące napojów bezalkoholowych w Europie Wschodniej oraz Europie Zachodniej i obu Amerykach, ponieważ tendencje właśnie z tych regionów są często przyjmowane również na rynku wschodnim. Najbardziej popularnym napojem, wyprzedzając soki i napoje gazowane, jest woda. Jest tak również ze względu na to, że w ostatnich latach wielu producentów wzbogacało wodę w funkcjonalne dodatki np. witaminy. Następnie przedstawione zostały wyniki badań, przeprowadzonych wśród respondentów, których zapytano o to czego szukają w sokach i napojach bezalkoholowych. Na podstawie udzielonych odpowiedzi wyróżniono trzy główne grupy trendów, którymi są: zdrowe życie (produkty naturalne, brak dodatku cukru i innych zbędnych składników, produkty organiczne, soki NFC, woda kokosowa, wody z dodatkiem aromatu, napoje na bazie herbaty), produkty premium (wyższa jakość produktów, dodatkowe korzyści, mniejsze opakowania, unikalne smaki, smoothies, zielone soki, shoty sokowe, dodatki superfood) oraz wygoda (bezpośredni, łatwy dostęp i konsumpcja, możliwość zakupu przez internet). Podsumowując głównymi tendencjami widoczne w Europie Wschodniej są więc funkcjonalność, redukcja ilości cukru, prosty skład, wygoda i szybki styl życia.

Rafał Zbikowski

Rafał Zbikowski z firmy DSM Nutritional Products Ltd. wystąpił z tematem „Demografia jako siła napędowa innowacji. Odżywianie osób starszych: opracowywanie produktów dla starzejących się konsumentów”. Na wstępie omówione zostało zagadnienie starzenia się społeczeństwa w poszczególnych krajach świata. Największy odsetek osób w wieku 65+ obserwuje się w Japonii gdzie ta grupa stanowi aż 26% społeczeństwa, we Włoszech (22%), Niemczech (21%), Francji (19%), Wielkiej Brytanii (18%) i w Polsce (16%). Szacowana długość życia w Polsce, w 2030 r. ma wynieść prawie 80 lat i staniemy się 20 najstarszym krajem na świecie. Następnie zaprezentowane zostały wyniki badań, mówiące o głównych obawach zdrowotnych Polaków w zależności od wieku. Dla grupy konsumentów 51+ są to: zdrowie oczu, kości i stawy oraz odporność na choroby w późniejszym wieku.  Starszych konsumentów podzielić można jednak na dwie główne grupy – aktywnych seniorów i seniorów w ciężkich stanach chorobowych. Seniorzy są bardziej świadomi tego co spożywają niż osoby z innych grup wiekowych. Produkty kierowane dla seniorów wzbogacane są głównie w wapń, witaminę D, cynk, witaminę C, witaminę E, witaminę A, witaminy z grupy B, żelazo, magnez i selen. Tak więc bez wątpienia można stwerdzić, że zjawisko starzenia się społeczeństwa stawia wiele wyzwań, ale również stwarza nowe możliwości dla producentów żywności.

Jan Hermans

Kolejnym wystąpieniem był temat „Strategia branży w UE na najbliższe lata” opracowany przez Jana Hermansa z Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Soków (AIJN). Prezentacja dotyczyła niezwykle istotnego zagadnienia – społecznej odpowiedzialności biznesu. Rozpoczęta została od omówienia wdrażanych 17 celów społecznej odpowiedzialności biznesu takich jak: ograniczenie biedy czy głodu, czysta woda, działania na rzecz klimatu, poprawa infrastruktury i zmiany w przemyśle i rynku pracy. Następnie omówione zostały wyniki badań, według których zrównoważony styl życia oraz etyczne zachowania są ważne dla 71% Europejczyków. Zrównoważenie staje się głównym nurtem, a marki o takich cechach produków najlepiej rozwijają się obecnie na rynku. Poruszono również temat platformy CSR dla soków i celów jej powstania, takich jak zapewnienie ram działań oraz tworzenie przestrzeni dla współpracy. Obecnie platforma liczy 49 członków – producentów, przetwórców, firm detalicznych i organizacji. Zostały omówione również trzy grupy robocze – Pomarańcze Brazylia, Jabłko Polska, Ananas Tajlandia oraz działania podejmowana w ich ramach. Na koniec prelegent podkreślił raz jeszcze jak ważna jest i będzie szczególnie w zbliżającym się czasie społeczna odpowiedzialność biznesu oraz zachęcił do angażowania się w działania i zrównoważone praktyki.

Wouter Lox

Kolejnym prelegentem był Wouter Lox, Sekretarz Generalny Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Soków (AIJN). Przedstawił on strategię kampanii Fruit Juice Matters (FJM) w Europie, w tym w Polsce oraz jej cele i efekty. Prezentacja rozpoczęła się od omówienia misji projektu FJM, którą jest odzyskanie zaufania do produktów takich jak soki owocowe, głównie sok pomarańczowy, przez  skupienie się na korzystnym działaniu prozdrowotnym tych produktów. Grupą docelową komunikacji w ramach projektu byli dietetycy, ale obecnie dochodzi do jej przesunięcia do przedstawicieli zawodów medycznych i okołomedycznych. Dociera się do nich w ramach różnych spotkań, eventów czy licznych publikacji w mediach. Za komunikatami w ramach projektu stoją liczne badania naukowe oraz grupa wspierających działania swoją wiedzą i autorytetem naukowców. Następnie zaprezentowane zostały efekty projektu w Polsce. Omówiono lokalne badanie dotyczące soków w diecie dzieci przeprowadzone na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz najważniejsze komunikaty mówiące o tym, że soki owocowe są częścią zdrowej diety i mają korzystny wpływ na funkcjonowanie metabolizmu i ukłądu krążenia, w tym serca. Omówiona została również strategia programu na najbliższe lata, która opiera się na budowaniu sojuszy z interesariuszami, komunikowaniu, że soki są częścią zdrowej diety oraz dążeniu do rekomendowania ich pacjentom przez przedstawicieli zawodów medycznych jako jednej porcji owoców i warzyw. Efektem projektu ma być to, aby soki nie były postrzegane jako słodzone napoje, a jako produkt owocowo-warzywny o prozdrowotnym wpływie na organizm i aby ten przekaz, że soki są częścią zdrowej diety rozbrzmiewał. 

Izabela Tańska

Po przerwie sokowej wystąpiła Izabela Tańska (IGI Food Consulting), która przygotowała wystąpienie na temat „Wszystko co zdrowe, naturalne, dobre i „mindful” smakuje jeszcze lepiej! Jak sprawdzić, które treści marketingowe można zastosowywać (zgodnie z przepisami) w oznakowaniu i reklamie?”. Zaprezentowała ona aktualne przepisy regulujące przekazywanie konsumentom treści dobrowolnych, które stosuje się już od kilku lat. Komunikaty te nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd, nie mogą być niejednoznaczne ani dezorientować konsumenta, muszą być natomiast oparte na odpowiednich danych naukowych. Jednak mimo tych regulacji, wątpliwości dotyczących tego czy treść marketingowa nie narusza przepisów prawa żywnościowego i czy można ją zastosować w odniesieniu do konkretnego produktu wcale nie ubywa. Ocena potencjalnego wprowadzenia konsumenta w błąd powinna być prowadzona dla każdego przypadku, z uwzględnieniem faktu, że portfolio produktów dostępnych na rynku zmienia się dynamicznie, a informacje na etykiecie pisane są z myślą o konsumencie i mają służyć jego świadomym wyborom. W ocenie czy treść lub slogan można zastosować na etykiecie lub w reklamie pomocne są wyroki sądów krajowych oraz innych państw członkowskich, które kształtują też praktykę na rynku.

Katarzyna Stoś

Dr Katarzyna Stoś prof. nadzw. Instytutu Żywności i Żywienia przygotowała we współpracy z prof. dr. hab. n. med. Mirosławem Jaroszem prezentację, w której przedstawiła informacje na temat nowej Piramidy Zdrowego Żywienia i Stylu Życia Dzieci i Młodzieży opracowanej przez Instytut Żywności i Żywienia, a kierowanej do dzieci i młodzieży w wieku od 4 do 18 lat, ich rodziców oraz personelu przedszkoli i środowiska szkolnego. Zaprezentowane zostały zmiany, które zostały wprowadzone w nowej wersji Piramidy, bowiem zamiast jedynie aktywności fizycznej, w nowych zaleceniach podkreślona została rola stylu życia - odpowiedniej ilości i jakości snu, starannej higieny jamy ustnej i ograniczania czasu spędzanego przed komputerem czy na oglądaniu telewizji - dla zachowania zdrowia i prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży.

Krystyna Gutkowska

Prof. dr hab. Krystyna Gutkowska ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego zaprezentowała temat „Znaczenie współpracy producentów żywności, sieci handlowych i organizacji pozarządowych z instytucjami naukowymi w kształtowaniu właściwych zachowań żywieniowych i prewencji chorób dietozależnych w Polsce”. Podczas wystąpienia przedstawione zostały przykłady współpracy z podmiotami sektora żywnościowego podejmowane przez Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie. Zostały omówione między innymi takie działania jak badania współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, współpraca przy realizacji kampanii edukacyjnych mających na celu zmianę nawyków żywieniowych w kierunku prozdrowotnych zachowań żywieniowych np. projekt KUPS „5 porcji warzyw, owoców lub soku”, działalność doradcza i ekspercka tworzonych systemów jakości żywności np. System Jakości Certyfikowany Produkt (CP) czy QMP lub PQS oraz treści komunikatów marketingowych, prowadzenie projektów edukacyjno-badawczych w partnerstwie z sieciami handlowymi, organizacjami pozarządowymi i producentami żywności mających na celu edukację żywieniową różnych grup populacyjnych i zmiany stylu życia.

Agnieszka Kozioł - Kozakowska

Dr n. med. Agnieszka Kozioł-Kozakowska (Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński) podczas swojego wystąpienia zaprezentowała doniesienia na temat „Spożywanie produktów sokowniczych a korzyści prozdrowotne”. Na początku wystąpienia podkreślone zostało jak niezwykle istotna jest jakość i metodyka badań naukowych. Zaakcentowane zostały również ponownie rekomendacje Instytutu Żywności i Żywienia dotyczące spożywania 400 g warzyw i owoców, w 5 porcjach, z czego jedną porcję może stanowić szklanka soku. Następnie omówione zostały liczne cenne badania naukowe świadczące o bardzo cennym działaniu owoców, warzyw i soków owocowych na ludzki organizm. Potwierdzające również związek między spożywaniem owoców i warzyw a mniejszym ryzkiem rozwoju choroby układu krążenia, otyłości i cukrzycy typu 2. Przytoczona również została tzw. „hipoteza fruktozowa”, która mówi, że fruktoza odgrywa ważną rolę w powstawaniu ryzyka rozwoju chorób przewlekłych. Teza ta jest jednak kwestionowana przez wielu naukowców ze względu na stosowane często w badaniach skrajne modele eksperymentalne, biorące pod uwagę dawki fruktozy wielokrotnie większe niż te zalecane i spożywane w ramach racjonalnej diety i nawyków żywieniowych.

II panel

Po zakończeniu tego bloku tematycznego odbyła się dyskusja panelowa pt. „Strategia branży sokowniczej w odpowiedzi na spadek spożycia produktów sokowniczych” prowadzona przez Aleksandrę Wojnarowską (AgroIndustry). W dyskusji udział wzięli prof. dr hab. Witold Płocharski (Instytut Ogrodnictwa), Magdalena Rohde-Krempa (Grupa Maspex), Anna Sobota (Fructa Napoje) i Izabela Tańska (IGI Food Consulting).

Barbara Groele

Ostatni, warsztatowy blok wystąpień otworzyła Barbara Groele z KUPS prezentacją na temat „System Jakości Certyfikowany Produkt (CP) jako narzędzie komunikacji”. Wystąpienie rozpoczęte zostało od wprowadzenia dotyczącego celu powstania i wdrożenia Systemu Jakości Certyfikowany Produkt (CP) oraz oczekiwań konsumentów wobec jakości żywności, potwierdzonych przeprowadzonymi badaniami. Przedstawione zostały również warunki, jakie muszą spełniać produkty owocowo-warzywne, aby mogły zostać objęte Systemem – nie mogą one zawierać dodanych cukrów, substancji słodzących, konserwantów, barwników i aromatów niepochodzących z owoców i warzyw, z których został wyprodukowany produkt owocowo-warzywny np. sok. Skład produktu musi również umożliwiać opatrzenie ich minimum dwoma oświadczeniami żywieniowymi i/lub zdrowotnymi. Korzyściami wynikającymi z uczestnictwa w Systemie CP są wyróżnienie produktów jako tych o potwierdzonej, wysokiej jakości, dodatkowa promocja, zwiększenie wiarygodności produktu wśród konsumentów, którzy coraz częściej sięgają po produkty certyfikowane i są gotowi zapłacić za nie wyższą cenę.

Sylwia Skąpska

Dr inż. Sylwia Skąpska (Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego w Warszawie) omówiła temat „Jakość i standaryzacja zagęszczonego soku jabłkowego dla powstającej polskiej giełdy towarowej”. Na początek przedstawione zostały informacje dotyczące realizacji projektu „Platforma Żywnościowa” w ramach programu Gospostrateg, który powstał z inicjatywy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedstawiony również został Model Platformy Żywnościowej, która jest elektroniczną platformą obrotu surowcami i produktami rolnymi i rolno-spożywczymi. Jednym z pięciu produktów wytypowanych do przeprowadzenia pilotażowego wdrożenia do obrotu w ramach platformy jest zagęszczony sok jabłkowy. Głównym zadaniem w ramach projektu była analiza ryzyka oraz zaproponowanie wymagań jakościowych i metod oznaczania jakości zagęszczonego soku jabłkowego tak, aby zapewnić stworzenie dużych jednolitych partii produktu o ustalonej i gwarantowanej jakości.

Justyna Cybulska

Dr hab. inż. Justyna Cybulska, prof. Instytutu Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk przygotowała wystąpienie „Pektyny jako prozdrowotne dodatki zagęszczające”. Wykład rozpoczęły informacje o strukturze molekularnej i możliwości wykorzystania pektyn w żywności np. w dżemach, nadzieniach cukierniczych, wsadach owocowych do produktów mlecznych, koncentratach spożywczych. Pektyny wykazują również pozytywny wpływ na zdrowie - mają udział w obniżeniu glikemii po posiłkowej dla pektyn spożywanych w ilości 10 g podczas posiłku oraz utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi poprzez spożycie 6 g pektyn dziennie. Następnie poruszono temat metod ekstrakcji pektyn, stanowiących element błonnika pokarmowego, który jest głównym składnikiem wytłoków owocowych. Najczęściej, pektyny w Polsce nie są dalej przetwarzane, a jedynie przekazywane na pasze albo kompostowane. Wydaje się więc, że w badaniach i wykorzystaniu pektyn leży duży potencjał użycia tych odpadów po produkcji soków do produkcji naturalnych dodatków funkcjonalnych.

Marcin Kidoń

Dr inż. Marcin Kidoń z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu opowiedział o sokach warzywnych jako prozdrowotnej alternatywie. Przypomniane zostały ponownie zalecenia dotyczące spożywania 400 g owoców i warzyw i wykazano również, że szklanka soku jako jedna porcja dziennie pomaga spełnić te zalecenia. Wskazane zostały również cenne substancje odżywcze, które zawarte są w warzywach i owocach i podkreślono, że niektóre związki prozdrowotne są przyswajalne przez ludzki organizm lepiej z soków niż z surowców, z których zostały wyprodukowane jak np. w przypadku kryptoksantyny w sokach pomarańczowych. Dzieje się tak w wyniku np. obróbki termicznej podczas pasteryzacji. Podkreślono również, że pomimo wielu wyzwań takich jak trudności w utrwalaniu czy cech sensorycznych słabiej akceptowalnych przez konsumentów, soki warzywne stają się coraz bardziej popularne i są dużą szansą dla rozwoju branży sokowniczej.

Alicja Kucharska

Ostatnie wystąpienie podczas XXII Sympozjum KUPS wygłosiła dr hab. Alicja Kucharska, prof. Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Dotyczyło ono tematu „Owoce derenia jadalnego jako potencjalny surowiec w branży sokowniczej”. Na początku wystąpienia przedstawiona została charakterystyka derenia jako owocu, jego cech i dostępnych dla przetwórstwa spożywczego i farmaceutycznego gatunków. Owoc derenia ma wiele właściwości prozdrowotnych takich jak właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe, obniżanie ciśnienia gałki ocznej i możliwe leczenie osteoporozy. Owoc ten ma również wieloletnią tradycję przetwarzania, a największe nasadzenia znajdują się na Ukrainie. Przedstawiony został również skład chemiczny owoców wraz z zawartością związków bioaktywnych takich jak witamina C, związki fenolowe, mikro i makroelementy czy irydoidy. Na koniec zaprezentowane zostały wyniki badań sensorycznych, które wykazały, że konsumentom smakują przetwory z derenia takie jak sok czy dżem. Owoc ten może być więc ciekawym nowym surowcem do produkcji przetworów owocowych.

 

Po zakończeniu wszystkich wystąpień odbyła się krótka sesja pytań i odpowiedzi.

Wieczorem wszyscy uczestnicy i goście mieli okazję kontynuować rozmowy w kuluarach podczas kolacji integracyjnej.

Już dziś organizatorzy zapraszają na kolejne coroczne Sympozjum KUPS, które odbędzie się w maju 2020 r. i będzie okazją do ponownego spotkania przedstawicieli całej branży sokownicznej oraz przedyskutowania w trakcie oficjalnych obrad i kuluarowych rozmów, problemów jakie napotyka na swej drodze branża oraz sukcesów, których z pewnością nie zabraknie w nadchodzącym roku.